Sumarverkin í garðinum

01.07 2011

Garðurinn stendur í blóma og búið að planta flestu því sem planta þarf. Búið að hreinsa til og snyrta eftir veturinn. Garðhúsgögnin komin út. Nú er tíminn til að njóta garðsins. Það er þó engin ástæða til að kvíða verkefnaskorti. Fyrir þá sem njóta þess að vinna í garðinum þegar vel viðrar og hafa tímann til þess er alltaf hægt að finna sér eitthvað til dundurs.

Grasflötina þarf að slá reglulega. Ég slæ hana oft svo ég þurfi ekki að raka grasið. Ég er með létta, handknúna slátturvél sem dugar mér vel. Auðvelt að kippa henni út, ekkert vesen með bensín, ekkert vesen að koma henni í gang, engar snúrur og létt að ýta henni. Það er kannski korters trimm að trilla henni yfir grasflötina. Létt trimm.

Kantarnir eru ekki alveg eins fljót afgreiddir. En það er svo sem ekkert sem segir að þeir þurfi alltaf að vera stífklipptir og skornir. Ég læt mér nægja að snyrta þá einu sinni til tvisvar yfir sumarið.

Svo eru það fjölæru plönturnar. Margar hverjar hafa náð þeirri hæð að þær þurfi á stuðningi að halda til að brotna ekki í næsta roki eða leggjast út af. Það er því góður tími núna til að huga að því. Það eru til ýmsar gerðir af plöntustoðum og kannski engin ein betri en önnur. Ég hef þó mest notað bambusprik og bast til að binda þær plöntur upp sem þurfa á því að halda og hefur það reynst ágætlega. Sem betur fer þarf þó ekki að standa í því að binda allar fjölærar plöntur upp, sumar standa keikar alveg hjálparlaust og lágvaxnar plöntur þurfa að sjálfsögðu engan stuðning.

Það er líka gott að klippa burt blómstöngla þegar blómgun er lokið nema ætlunin sé að safna fræi. Þá er jafnvel nóg að skilja bara nokkra stöngla eftir og klippa restina burt. Þetta er sérstaklega mikilvægt með tegundir sem hafa mikla tilhneigingu til að sá sér, en almennt séð verða plönturnar líka snyrtilegri ef blómstönglarnir eru klipptir burt. Þó eru til plöntur sem eru fallegar eftir að blómgun líkur og ástæða til að leyfa þeim að halda sér. Þetta á t.d. við um kasmírsalvíu.

Ekki var hægt að stóla á rigninguna í júni til að vökva garðinn og þá þarf að draga fram garðslönguna og vökva. Það getur jafnvel þurft að vökva þó það rigni því oft dugði þessi litla rigning sem kom þó í júní varla til að rétt væta í yfirborði moldarinnar. Hvort notaðir eru úðarar eða handvökvað er smekksatriði.

Svo er það illgresið. Bölvað illgresið myndu margir segja. Það eru ýmsar leiðir færar í baráttunni við það. Það er hægt að hylja beð með dagblöðum og kurli, möl, þekjuplöntum o.s.frv. Það er hægt að eitra fyrir því. Þar sem mér er illa við að eitra garðinn minn læt ég mér nægja að reyta það burt. Mestu skiptir að fjarlægja það áður en það þroskar fræ, þá nær það aldrei að verða vandamál.

Þessi vel þekktu sumarverk eru kannski ekki í uppáhaldi hjá öllum, en það er undir hverjum og einum komið hversu vel snyrtur garðurinn er og því þurfa þau ekki að vera nein kvöð. Svo er bara fátt dásamlegra en að gleyma sér i garðinum á fögru sumarkvöldi. Það endurnærir sálina.

 Rannveig Guðleifsdóttir

Garðaflóra

Umræður

Skrifaðu athugasemd

15.05.2012

Túnfífill í blíðu og stríðu

Ég held að allflestir garðeigendur séu ekki mjög ánægðir þegar þeir sjá túnfífil stinga upp kollinum í grasflötinni eða beðinu.  Margir líta einungis á fífilinn sem argasta illgresi en vita ekki hve áhrifamáttur hans er mikill.  Innihaldsefni hans eru m.a. sykur, insúlín,  ýmis vítamín  og steinefni.  Hér áður fyrr var túnfífillinn talinn með aðal lækningajurtum sem til voru. Rót og blöð voru þá tekin áður er hann blómstraði og voru  þá ýmist notuð saman eða  sitt í hvoru lagi, til lyfjagerðar.

11.05.2012

Fallegar grasflatir

Margir kannast við þau vandamál sem skapast þegar mosi fer að hasla sé völl á grasflötum.
Mosi hefur mikil áhrif á útlit, grasflata veikir grasvöxt og eykur líkur á að illgresi og aðrar óæskilegar tegundir stingi upp kollinum. Megin ástæður fyrir mosavexti eru: raki í jarðvegi, loftleysi, skuggi og að jarðvegurinn er súr. Mosinn elskar að vera í jarðvegi sem hefur mikið og stöðugt vatnsinnihald. Þess vegna getur verið nauðsynlegt að ræsa fram grasflötina svo hún losni við vatnið.

02.05.2012

Hersla á plöntum

Í upphafi er sáning, síðan dreifplöntun og þegar plönturnar eru orðnar ca. 10 cm. háar er kominn tími til að herða þær. Margir eru eflaust nú þegar byrjaðir að herða plönturnar sínar, hvort sem þær voru forræktaðar í íbúðarhúsinu, bílskúrnum eða hituðu gróðurhúsi. 

24.04.2012

Grænmetisrækt

Nú er fólk annað hvort búið eða við það að klára að sá fyrir því grænmeti sem er forræktað inni, eins og t.d. gulrófum og hnúðkáli.  Þá byrjar undirbúningurinn úti...

17.04.2012

Vorið er komið

Nú þegar vorið er komið og sumarið er nálægt því að láta sjá sig, fá margir moldarfiðring í puttana. Um allt land er jörð að verða frostlaus og þá er svo sannarlega yndislegt að anda að sér vorilminum. Krókusar og páskaliljur hafa fikrað sig upp úr jörðinni og lífga upp á umhverfið með litafegurð sinni.

11.04.2012

Jarðvegur - undirstaða ræktunar

Í kvæðinu Mold kallar Steinn Steinarr þann hluta jarðvegsins sem í daglegu tali nefnist mold drottningu lífsins, móður og lífgjafa allra lifandi vera. Þetta er fallegt og að öllum líkindum satt því gróður jarðar er háður moldinni og flestar aðrar lífverur háðar gróðri.

27.03.2012

Umpottun

28.02.2012

Vorlaukar og hnýði

Lauk- og hnýðisjurtum er yfirleitt skipt í flokka eftir því á hvaða tíma ársins þær eru settar niður og hvenær þær blómstra. Vorlaukar eru settir niður á vorin og blómstra á sumrin og fram á haust. Haustlaukar eru aftur á móti settir niður að hausti og blómstra á vorin. Plöntur, sem við köllum vorlauka í daglegu tali, þurfa ekki endilega að vera lauk- eða hnýðisjurtir því sumar þeirra hafa einfaldlega gildar
forðarætur.

01.02.2012

Sáning

17.01.2012

Fyrsti í vorsáningu

Nýtt ár heilsar með frosti og snjó og vorið virðist enn óralangt í burtu. Um svipað leiti og jólaskrautið hverfur aftur ofan í kassana tek ég fram fræbréfin og fer að huga að hverju skuli sá fyrir sumarið. Mörgum finnst kannski fullsnemmt að byrja að sá í janúar þegar kuldi og myrkur eru allsráðandi. Þó eru ýmsar tegundir, bæði fjölærar og sumarblóm, sem hentugt er að sá um þetta leiti.

15.12.2011

Jólatré

06.12.2011

Sígrænar plöntur

Nú þegar vetur er genginn í garð og snjórinn hefur lagst yfir gefa sígrænar plöntur kærkominn lit í tilveruna. Úrval sígrænna plantna einskorðast ekki við barrtré og runna, en ég ætla að láta nægja að fjalla um nokkrar tegundir í þeim hópi að þessu sinni.

30.10.2011

Vetrargræðlingar

Auðvelt er að fjölga ýmsum tegundum trjáa og runna með vetrargræðlingum. Þetta á við um nánast allar víðitegundirnar, alaskaösp og einnig er hægt að ná góðum árangri með ræktun vetrargræðlinga af hegg og ýmissa rifstegunda.


05.10.2011

yfirvetrun plantna og skjól

Aðlögun lífvera að kulda er margbreytileg. Sumar tegundir fugla leggja á sig langt og erfitt flug á suðlægari slóðir og fiskar synda í hlýrri sjó. Gróðurinn getur aftur á móti ekki tekið sig upp og flutt á hlýrri stað á haustin...

21.09.2011

Haustlaukar

Það er yndislegt þegar fyrstu vorblómin byrja að kíkja upp úr moldinni og gefa tilverunni lit eftir gráma vetrarins. Nú er rétti tíminn til að búa í haginn fyrir blómríkt vor og planta haustlaukunum.

15.09.2011

Sveppir og sveppatínsla

Ef safna á sveppum til átu er mikilvægt að vanda valið og neyta aldrei sveppa sem ekki hafa verið greindir sem hæfir til neyslu. Þrátt fyrir að hér á landi vaxi fáir eitraðir sveppir er aldrei of varlega farið og óþarfi að fara út í tilraunastarfsemi. 

01.09.2011

Rótarskurður

Ef flytja á tré skiptir miklu að ræturnar séu meðhöndlaðar rétt og að skerðing á þeim sé með minnsta móti.  Sé farið er eftir ströngustu reglum um flutning stórra trjáa á að hefja undirbúning að minnsta kosti ári áður en flutningurinn sjálfur fer fram.

25.08.2011

Ágústblóm

Ágúst er tími lilja og rósa. Nú er sumarið heldur betur farið að styttast í annan endann og prímadonnur garðsins keppast við að kreista út blóm áður en fyrsta frostið skellur á. Það er oft æsispennandi að sjá hvort það hefst. En það eru nú samt ekki bara prímadonnur sem blómstra í ágúst.

24.08.2011

Tími haustplantnanna

Hægt er að lengja sumarið með því að skipta sumarblómunum út fyrir harðgerðar haustplöntur eins og litríkt lyng eða sígræna sýprusa auk þess sem fjöldi annarra tegunda eru í boði.

17.08.2011

Rósir - gróðursetning og umhirða

Rósir dafna best í djúpum, næringarríkum og eilítið þurrum jarðvegi með sýrustigi milli 5,5 og 6,0. Sandblönduð mold (70% mold  og 30% vikursandur.) hentar því vel fyrir þær. Rósir eru misharðgerðar...

13.08.2011

Laufskrúð - annar hluti

Í síðustu viku fjallaði ég um ýmsar fjölærar plöntur sem skarta litfögru laufi. Laufskrúð er ekki eingöngu bundið við fjölærar plöntur. Fjölmargar runna- og trjátegundir skarta litríku laufi eða barri.

08.08.2011

Bóndarósin

Bóndarósin er blóm himinsins.   Í mínum huga minnir bóndarósin (Paeonia) mun frekar á fallega heimasætu í sveit, eilítið bústna og rjóða í kinnum, en íslenskan bónda þrátt fyrir að nafnið sé búsældarlegt. Nafnið bendir aftur á móti til þess að fyrstur bóndarósirnar í íslenskum görðum eigi uppruna sinn að rekja til Danmerkur þar sem plantan kallast bonderose. Sunnar í Evrópu...

04.08.2011

Laufskrúð

Þegar við veljum plöntur í garðinn er það oft blómgunin sem ræður valinu. Blómlitur, lögun, ilmur og blómgunartími eru þættir sem vega þar þungt. Oft spáum við lítið í hvernig laufið er þó blaðfagrar plöntur séu til mikillar prýði allt sumarið, ekki aðeins þegar þær standa í blóma. Sumar plöntur eru jafnvel eingöngu ræktaðar vegna laufskrúðsins.

02.08.2011

Gaman í garðinum

Frelsi til smekkleysis...

Garðyrkja er skemmtileg eða að minnsta kosti á hún að vera það. Margir garðeigendur leggja mikið á sig til að búa öllum plöntunum í garðinum kjöraðstæður, setja skuggaplöntur þar sem mestur skuggi er, alpaplönturnar norðan megin og binda upp hávaxnar jurtir svo þær fjúki ekki um koll í roki.

29.07.2011

Ígulrósir

Ígulrósir eru hópur harðgerðra runnarósa sem setja mikinn svip á umhverfið þessa dagana og er Hansarósin þar fremst í flokki. En 'Hansa' er ekki eina ígulrósayrkið sem er þess virði að rækta, þeirra á meðal er mikill fjöldi úrvals garðplantna.

25.07.2011

Mosinn í garðinum

Ein af klassískum spurningum sem garðyrkjumenn fá reglulega er hvernig er hægt að losna við mosann í grasflötinni og af hellunum. Því miður er það nú svo að ekkert eitt töfraráð er til gegn mosa. Mosi þrífst best í raka, skugga og súrum jarðvegi og til að koma í veg fyrir að mosi vaxi í garðinum þarf helst að koma í veg fyrir að þannig aðstæður myndist.

22.07.2011

Júlíblóm

Blíðviðri síðustu daga hefur heldur betur hleypt grósku í garðinn og júlíblómin skarta sínu fegursta. Kíkjum á það helsta sem er í blóma núna.

18.07.2011

Grænar kynjamyndir

Formklipping trjáplantna á sér langa sögu þó ekki sé vitað hver byrjaði fyrstur á þeirri iðju. Listin að forma plöntur í myndir er grein af sama meiði og þegar menn höggva skúlptúr í grjót. Ólíkt grjóti eru plöntur lifandi og síbreytilegar og myndin vex burt ef henni er ekki haldið við.

15.07.2011

Þyrnirósir

Þyrnirósirnar eru loksins byrjaðar að blómstra. Fyrstu blómin hafa oftast byrjað að springa út í lok júní en kuldakastið í vor hefur greinilega tafið þær talsvert.







Leita